بررسی جامع کنه‌کش بی فنازیت

بی فنازیت که با نام تجاری فلورامایت نیز شناخته می شود یک کنه کش مدرن و بسیار موثر با فرمولاسیون SC 24% (سوسپانسیون کنسانتره 24 درصد) است.

ویژگی منحصر به فرد بی فنازیت، قدرت بالای آن در کنترل تمام مراحل رشدی کنه ها همراه با سمیت بسیار پایین برای بسیاری از حشرات مفید است که آن را به گزینه ای ایده آل برای برنامه های کشاورزی پایدار تبدیل کرده است.

شکل ظاهری: پودر بلورین سفید رنگ با نقطه ذوب 119 تا 122 درجه سانتی گراد

وزن مولکولی: 300.355 گرم بر مول

فرمولاسیون رایج در ایران: SC 24% (سوسپانسیون کنسانتره 24 درصد)

ماهیت اثر: غیرسیستمیک و تماسی، به این معنا که برای اثربخشی نیاز به پوشش کامل سطح زیرین و رویی برگ دارد و جذب گیاه نمی شود

نحوه اثر تکمیلی: دارای اثر ضربه ای قوی و اثر تماسی، گوارشی و تنفسی (تدخینی) است

طیف اثر و محصولات قابل استفاده

بی فنازیت یک کنه کش با طیف وسیع است که در ایران برای کنترل آفات کلیدی کنه روی محصولات زیر ثبت و مجوز مصرف دارد:

خیار گلخانه ای و توت فرنگی گلخانه ای (کنه تارتن دو نقطه ای )

گل رز گلخانه ای (کنه تارتن دو نقطه ای)

سیب درختی (کنه قرمز اروپایی )

این کنه کش در سطح جهانی طیف بسیار گسترده تری از میزبان ها از جمله مرکبات، انگور، پنبه، ذرت، سویا، لوبیا، سبزیجات برگی، خربزه و هندوانه، گیاهان زینتی (گیاهان گلدار و آپارتمانی، درختچه ها و درختان زینتی در فضای

باز و گلخانه) و مخروطیان را پوشش می دهد. تخم کشی آن تنها روی تخم های تابستانه موثر است و روی تخم های زمستانه برخی گونه ها مانند کنه قرمز اروپایی اثری ندارد.

میزان مصرف و روش صحیح کاربرد

نکات کلیدی در سمپاشی:

قبل از مصرف، بطری بی فنازیت را به خوبی تکان دهید، مقدار مورد نظر را در یک سطل آب حل کنید و سپس به مخزن نیمه پر سمپاش اضافه کنید و بقیه آب را به آن اضافه کنید.

به دلیل ماهیت غیرسیستمیک، پوشش کامل و یکنواخت تمام اندام‌های هوایی گیاه (به ویژه سطح زیرین برگ‌ها) الزامی است. از سمپاشی در ساعات گرم و در شرایط وزش باد شدید خودداری کنید.

دوره کارنس و زمان ماندگاری (دوام)

یکی از مهم ترین مزایای بی فنازیت، دوره کارنس بسیار کوتاه آن است:

– محصولات جالیزی (خیار، کدو، هندوانه و …): 1 روز

– توت فرنگی: 3 روز

– سیب: 7 روز

این ویژگی به کشاورزان اجازه می دهد تا در نزدیکی زمان برداشت نیز با اطمینان از کنترل آفت استفاده کنند. همچنین تحقیقات نشان داده است که میزان تلفات کنه قرمز اروپایی در روزهای 4، 7 و 14 پس از سمپاشی با

غلظت‌های 500، 600 و 700 میلی لیتر در هزار لیتر، به طور معنی داری بیشتر از شاهد بوده و اثر حفاظتی آن حفظ می‌شود.

سمیت و ایمنی

سمیت حاد برای پستانداران (رده IV EPA): بی فنازیت سمیت حاد بسیار پایینی دارد و توسط آژانس حفاظت از محیط زیست آمریکا (EPA) در رده IV (کمترین سمیت) طبقه بندی شده است (LD50 خوراکی در موش صحرایی

>5000 میلی‌گرم بر کیلوگرم). این ماده تحریک‌کننده چشم و پوست نیست و پتانسیل حساسیت‌زایی پوستی ندارد.

اثر بر زنبور عسل: برای زنبور عسل خطرناک است و باید از سمپاشی در زمان گلدهی و حضور زنبورها خودداری کرد.

اثر بر آبزیان: برای ماهی ها و موجودات آبزی سمی است و باید از آلودگی آب های سطحی و زیرزمینی جلوگیری شود.

اثر بر کنه‌های شکارگر: بی فنازیت برای بسیاری از کنه‌های شکارگر کم‌خطر است و با برنامه های مدیریت تلفیقی آفات (IPM) سازگاری بالایی دارد، اما تحقیقات نشان داده است که این ترکیب برای کنه شکارگر

Amblyseius swirskii سمیت نسبتا بالایی دارد و باید در صورت استفاده از این شکارگر، در مصرف آن احتیاط کرد.

مدیریت مقاومت (فرمول تناوب)

مقاومت به سموم یک تهدید جدی برای اثربخشی بلند مدت بی فنازیت است و استفاده از استراتژی تناوب یک ضرورت غیرقابل انکار محسوب می‌شود. بر اساس یافته‌های علمی، دو نکته بسیار مهم در این زمینه وجود دارد:

1. وجود مقاومت متقابل بین بی فنازیت و آسکینوکسیل به اثبات رسیده است. از آنجایی که هر دو ترکیب مکانیسم اثر مشابهی (مهار میتوکندری در جایگاه Qo) دارند، نباید در یک برنامه تناوبی پشت سر هم استفاده شوند.

2. استفاده مکرر و پیاپی از بی فنازیت در یک فصل می تواند منجر به ایجاد و گسترش جمعیت‌های مقاوم شود.

راهکار عملی: در برنامه تناوب خود، حداکثر دو بار در هر فصل رشد از بی فنازیت استفاده کنید و آن را با کنه کش هایی با گروه مقاومت متفاوت جایگزین نمایید؛ به عنوان مثال پس از بی فنازیت در نوبت بعدی از آبامکتین (گروه 6) یا

هگزی تیازوکس (گروه 10A) یا اتوکسازول (گروه 10B) استفاده کنید. هرگز فرمولاسیون را با سایر آفت‌کش‌ها قبل از تست سطح کوچک مخلوط نکنید.

جمع بندی و توصیه های کلیدی

بی فنازیت (SC 24%) یک ابزار قدرتمند، مدرن و ایمن برای کنترل کنه های گیاهی است که با مکانیسم اثر منحصر به فرد خود جایگاه ویژه ای در کشاورزی مدرن دارد. جمع بندی نهایی این بررسی به شرح زیر است:

اثر قوی و سریع: دارای اثر تماسی و ضربه ای قوی.

کنترل تمام مراحل زندگی کنه: موثر روی تخم (تابستانه)، لارو، پوره و کنه بالغ.

دوره کارنس کوتاه: یک روز در محصولات جالیزی (خیار، کدو، خربزه و …).

کم خطر برای بسیاری از دشمنان طبیعی: مناسب برای برنامه های مدیریت تلفیقی آفات (IPM).

مدیریت هوشمندانه مقاومت: در تناوب با گروه‌های دیگر (به غیر از آسکینوکسیل) استفاده شود.

سازگاری با محیط زیست: سمیت پایین برای پستانداران و تجزیه شوندگی سریع تر در محیط نسبت به بسیاری از کنه کش‌های قدیمی.

هرگز آن را با سموم قلیایی (مانند گوگرد آهکی و ترکیبات مس) مخلوط نکنید.

هرگز بیش از دو بار در هر فصل رشد از آن استفاده نکنید.

حتما از پوشش کامل و یکنواخت سم روی تمام برگ ها (به ویژه زیر برگ ها) اطمینان حاصل کنید، زیرا ماهیت اثر آن تماسی و غیرسیستمیک است.