کنه کش اتوکسازول 250 سی سی کیمیاپویش رستاک

راهنمای جامع کنه کش اتوکسازول

اتوکسازول با نام تجاری باروک در ایران، یک کنه کش تخصصی و غیرسیستمیک از گروه بازدارنده‌های رشد است که برای کنترل طیف وسیعی از کنه‌های آفت در محصولات کشاورزی به کار می‌رود.

اتوکسازول (Etoxazole) یک کنه‌کش اختصاصی و با طیف اثر محدود است که به طور عمده بر روی مراحل تخم، لارو و پوره‌ی کنه‌ها اثر می‌گذارد. ویژگی اصلی آن، اختلال در فرآیند پوست‌اندازی و جلوگیری از رشد و نمو آفت است.

نحوه اثر و مکانیسم عمل

مهار سنتز کیتین:

مکانیسم اصلی اثر اتوکسازول، مهار آنزیم کیتین سینتاز است. این آنزیم مسئول تولید کیتین است که جزء اصلی و حیاتی اسکلت خارجی (اگزوسکلتون) حشرات و کنه‌ها می‌باشد.

با مهار این آنزیم، کنه قادر به ساختن یک کوتیکول جدید و مقاوم پس از پوست‌اندازی نخواهد بود. در نتیجه، فرآیند پوست‌اندازی متوقف شده و آفت پیش از بلوغ یا در حین تغییر جلد از بین می‌رود.

تخم کنه‌هایی که در معرض سم قرار می‌گیرند نیز رشد نکرده و جنین آن‌ها شکل نخواهد گرفت، که این سم را به یک تخم‌کش  قوی تبدیل می‌کند.

ایجاد ناباروری در کنه‌های ماده بالغ:

نکته جالب توجه این است که اتوکسازول اثر مستقیمی بر کنه‌های بالغ ندارد و آن‌ها را نمی‌کشد. با این حال، کنه‌های ماده بالغی که با گیاه سمپاشی شده تماس پیدا می‌کنند، تحت تأثیر سم قرار گرفته و

تخم‌های نابارور (عقیم) می‌گذارند، که این امر به طور چشمگیری چرخه تولیدمثل و جمعیت نسل بعدی آفت را مختل می‌کند.

ویژگی‌های منحصر به فرد کنه‌کش اتوکسازول

اثر تماسی و غیرسیستمیک : سم وارد آوندهای گیاه نمی‌شود و پس از پاشش روی سطح گیاه باقی می‌ماند. بنابراین، پوشش کامل و یکنواخت هر دو سطح زیرین و رویی برگ‌ها و شاخسار برای حداکثر اثربخشی الزامی است.

طول عمر و دوام بالا : به دلیل پایداری شیمیایی، دارای دوام نسبتاً طولانی بر روی گیاه است. این ویژگی تعداد دفعات سمپاشی مورد نیاز را به طور قابل توجهی کاهش می‌دهد.

مقاومت به شستشو با باران : پس از خشک شدن محلول پاشی، این سم در برابر بارش باران مقاومت خوبی از خود نشان می‌دهد و اثر خود را از دست نمی‌دهد.

اثر در دماهای پایین: بر خلاف بسیاری از کنه‌کش‌ها، کارایی اتوکسازول با کاهش دما (در اوایل بهار و اواخر پاییز) کاهش نمی‌یابد و همچنان عملکرد مناسبی دارد.

سازگاری با محیط زیست : این ترکیب برای بسیاری از دشمنان طبیعی آفات مانند کفشدوزک‌ها، بالتوری‌ها و زنبورهای پارازیتوئید و همچنین زنبورعسل و کرم خاکی سمیت پایینی دارد و در برنامه‌های کنترل بیولوژیک قابل استفاده است.

مقاوم به حذف و نشت به آب‌های زیرزمینی:

ترکیب در بیشتر خاک‌ها بوده و پتانسیل بالایی برای نشت به آب‌های زیرزمینی ندارد. به همین دلیل یک گزینه ایمن‌تر از نظر زیست‌محیطی محسوب می‌شود.

لیست کامل محصولات قابل استفاده و دامنه میزبانی آفات

درختان میوه دانه‌دار | سیب، گلابی |

درختان میوه هسته‌دار | هلو، شلیل، گیلاس، آلو، زردآلو |

مرکبات | پرتقال، نارنگی، لیمو، گریپ‌فروت |

سبزیجات و صیفی جات | گوجه فرنگی، بادمجان، فلفل، خیار، کدو، هندوانه و خربزه (سبزیجات کدوئیان) |

محصولات زراعی و صنعتی | پنبه، چای، توتون (تنباکو) |

دیگر موارد | توت فرنگی، انگور (مو)، محصولات زینتی و گلخانه‌ای، ذرت، گندم و سایر غلات |

لیست آفات هدف (کنه‌ها):

اتوکسازول طیف گسترده‌ای از کنه‌های گیاهخوار را کنترل می‌کند، از جمله:

کنه قرمز اروپایی (Panonychus ulmi)

کنه دو لکه‌ای (Tetranychus urticae)

کنه قرمز مرکبات (Panonychus citri)

کنه زنگ مرکبات (Phyllocoptruta oleivora)

کنه قهوه‌ای و کنه تار عنکبوتی (عناکب)

دستورالعمل نحوه مصرف (میزان مصرف)

فرمولاسیون موجود: 10% SC (سوسپانسیون کنسانتره – 250 سی سی)

درختان سیب و گلابی | کنه قرمز اروپایی (مراحل تخم، لارو و پوره) | 250 تا 500 سی سی | ۲۱ روز |

ملاحظات عمومی و ممنوعیت‌ها

ممنوعیت اختلاط: با محلول بردو (Bordeaux mixture) که ترکیبی از سولفات مس و آهک است، قابل اختلاط نبوده و نباید مخلوط شود، زیرا ممکن است باعث ایجاد رسوبات شیمیایی و کاهش کارایی هر دو ترکیب شود.

عدم استفاده مجدد: به دلیل طولانی بودن دوره کارنس و ماندگاری بالا، از سمپاشی مجدد در فواصل کوتاهتر از دوره تعیین شده خودداری شود.

تناوب مصرف: برای جلوگیری از ایجاد مقاومت در کنه‌ها، توصیه می‌شود در برنامه تناوبی با کنه‌کش‌هایی با گروه شیمیایی متفاوت (مانند اسپیرودیکلوفن، فن پیروکسی میت و …) استفاده شود.

نکات ایمنی در هنگام سمپاشی

محافظت فردی
حتماً از دستکش نیتریل یا لاستیکی، ماسک تمام‌صورت با فیلتر شیمیایی، عینک ایمنی و لباس محافظ بلند و ضد نفوذ استفاده کنید.

درپوش و بطری را پس از مصرف تا چند بار شستشو داده و آب شستشو را به مخزن سمپاش اضافه کنید (روش شستشوی سه مرحله‌ای).

شرایط انجام کار:

از سمپاشی در روزهای با دمای بالای ۳۰ درجه و باد شدید (بیش از ۱۵ کیلومتر بر ساعت) خودداری کنید تا از بادبردگی و آسیب به محصولات مجاور جلوگیری شود.

با وزش بازوی سمپاش را در جهت باد قرار دهید.

از تماس مستقیم محلول با پوست و چشم جدا خودداری کنید.

نحوه اختلاط:

مخزن سمپاش را یک سوم تا نیمه از آب تمیز پر کنید.

میزان لازم سم را به دقت با یک پیمانه مدرج اندازه‌گیری کرده و به مخزن اضافه کنید.

همزن را روشن کرده و سپس بقیه آب مورد نیاز را به مخزن بیفزایید تا محلول یکدست حاصل شود.

علائم مسمومیت و کمک‌های اولیه:

علامت: سمیت حاد انسانی نسبتاً پایین است، اما در صورت تماس با چشم می‌تواند باعث تحریک و قرمزی شود.

استنشاق: فرد را به هوای آزاد منتقل کنید.

تماس با پوست: لباس‌های آلوده را درآورده و ناحیه را با آب و صابون فراوان بشویید.

تماس با چشم: حداقل ۱۵ دقیقه با آب ولرم شستشو دهید و پلک‌ها را باز نگه دارید.

بلعیده شدن: به هیچ عنوان فرد را وادار به استفراغ نکنید. دهان را با آب بشویید و فوراً به مرکز پزشکی مراجعه کنید.

پادزهر اختصاصی برای این سم وجود ندارد و درمان بر اساس علائم بالینی و توسط پزشک است.

سوالات متداول کاربران

1. آیا اتوکسازول (باروک) شته و مگس سفید را هم از بین می‌برد؟

خیر. این سم یک کنه‌کش تخصصی است و اثر قابل قبولی روی حشرات کامل مانند شته‌ها و مگس‌های سفید ندارد. برای کنترل همزمان این آفات، باید از حشره‌کش‌های مجزا استفاده کرد.

2. چه زمانی از باروک باید استفاده کرد؟

بهترین زمان برای سمپاشی، در مراحل اولیه آلودگی و هنگام دیدن اولین علائم خسارت (لکه‌های ریز زرد یا سفید روی برگ‌ها) و قبل از افزایش جمعیت کنه‌های بالغ است. به دلیل اثر قوی روی تخم و پوره، اوایل بهار و اواخر بهار موثرترین زمان‌ها هستند.

3. آیا این سم برای گلخانه مناسب است؟

بله، اتوکسازول یکی از بهترین گزینه‌ها برای محصولات گلخانه‌ای (مانند خیار، گوجه و فلفل) است، زیرا نه تنها به دشمنان طبیعی که به طور رایج در گلخانه رهاسازی می‌شوند (مانند کنه‌های شکارگر و بالتوری) آسیبی نمی‌زند، بلکه دوره کارنس کوتاه و ماندگاری بالایی دارد.

4. اگر کنه‌ها قبلاً به سموم دیگر مقاوم شده‌اند، این سم موثر است؟

بله. اتوکسازول از گروه شیمیایی جدید و متفاوتی نسبت به کنه‌کش‌های قدیمی مانند آبامکتین، فنی پیروکسی میت یا پروپارژیت است. بنابراین برای کنترل جمعیت‌هایی که به آن کنه‌کش‌ها مقاوم شده‌اند، بسیار کاربردی و موثر است.

هشدار مهم

فروش و مصرف این سم صرفاً با نسخه گیاه‌پزشک و بر اساس توصیه‌های کارشناسی مجاز است. انجام هرگونه سمپاشی بدون مشاوره با متخصص حفظ نباتات می‌تواند منجر به کارایی پایین، ایجاد مقاومت در آفات و آسیب به محصول شود.