کودهای پتاس بالا به گروهی از کودهای کامل گفته می‌شود که درصد پتاسیم (K) آن‌ها به‌طور محسوسی از نیتروژن (N) و فسفر (P) بیشتر است؛

مانند فرمول‌های 40-5-10 و 36-12-12 که در آن‌ها عدد آخر نشان‌دهنده غلبه پتاسیم است. این کودها معمولاً به‌صورت پودری کاملاً محلول در آب تولید می‌شوند و برای سیستم‌های آبیاری قطره‌ای، غرقابی و محلول‌پاشی برگی کاملاً مناسب هستند.

پتاسیم نقش کلیدی در انتقال قندها، تنظیم فشار اسمزی و استحکام دیواره سلولی دارد و به همین علت، کودهای پتاس بالا بیشتر در مراحل زایشی گیاه یعنی گل‌دهی، تشکیل میوه، درشت شدن و رسیدن محصول استفاده می‌شوند.

برخلاف کودهای فسفر بالا که در شروع فصل رشد و ریشه‌زایی توصیه می‌شوند، کودهای پتاس بالا در نیمه دوم فصل و نزدیک به برداشت کاربرد اصلی خود را نشان می‌دهند.

آنالیز و ترکیبات کود مولتی کراپ

کود 40-5-10 مولتی کراپ یک کود NPK پتاس بالا است که حاوی حدود 10 درصد نیتروژن، 5 درصد فسفر و 40 درصد پتاسیم بوده و برای درشت کردن میوه، افزایش وزن و بهبود رنگ‌دهی در اواخر فصل استفاده می‌شود.

این فرمول به‌دلیل درصد بسیار بالای پتاسیم، بیشتر برای درختان میوه، تاکستان‌ها و محصولات باغی توصیه می‌شود که به درشت شدن و سفتی بافت میوه نیاز دارند.

مزایای استفاده از کود پتاس بالا مولتی کراپ

استفاده درست از کود پتاس بالا مولتی کراپ مزایای متعددی برای گیاه و محصول دارد:

• افزایش گل‌دهی و تشکیل میوه: پتاسیم بالا باعث تحریک گل‌دهی و کاهش ریزش گل و میوه‌های تازه تشکیل شده می‌شود و تعداد میوه قابل برداشت را بالا می‌برد.

• درشت شدن و سنگین شدن میوه: این کودها به افزایش وزن میوه، درشت شدن و یکنواختی اندازه محصول کمک می‌کنند که در بازارپسندی بسیار مؤثر است.

• بهبود رنگ، طعم و عطر محصول: پتاسیم نقش مهمی در تجمع قندها و رنگدانه‌ها دارد و می‌تواند طعم، عطر و رنگ میوه‌هایی مانند انگور، گوجه‌فرنگی و مرکبات را تقویت کند.

• افزایش ماندگاری پس از برداشت: با استحکام بیشتر دیواره سلولی، میوه دیرتر نرم شده و درصد لهیدگی و خراب شدن در حمل‌ونقل کاهش می‌یابد.

• افزایش مقاومت به تنش‌ها: کودهای پتاس بالا مقاومت گیاه را در برابر تنش‌های خشکی، سرما و شوری نسبی خاک بالا می‌برند و سیستم آبی گیاه را کارآمدتر می‌کنند.

• کاهش شوری خاک و خطر سوختگی: فرمول‌های باکیفیت مولتی کراپ فاقد یون‌های مضر مانند کلر و سدیم هستند و در نتیجه، هم برای خاک و هم برای برگ‌ها ایمن‌ترند.

زمان و نحوه مصرف کود پتاس بالا مولتی کراپ

انتخاب زمان مصرف کود پتاس بالا مولتی کراپ به نوع محصول و مرحله رشد آن بستگی دارد:

• مرحله مناسب مصرف:

  • از شروع تشکیل میوه تا زمان رسیدن و برداشت، بهترین بازه برای مصرف این کودهاست.

  • در محصولات باغی، معمولاً از بعد از ریزش گلبرگ‌ها و بستن میوه تا یکی دو نوبت قبل از برداشت، این کودها توصیه می‌شوند.

• روش کاربرد:

  • کود آبیاری (آبیاری قطره‌ای یا غرقابی): معمولاً 10 تا 20 کیلوگرم در هکتار در هر نوبت، متناسب با سن درخت، نوع خاک و شدت تنش غذایی مصرف می‌شود.

  • محلول‌پاشی برگی: حدود 2/5 تا 3/5 کیلوگرم در 1000 لیتر آب رایج است و در کودهای مشابه هم حدود همین دوز توصیه می‌شود.

• نکات ایمنی و اجرایی:

  • بهتر است محلول‌پاشی در ساعات خنک روز (صبح زود یا عصر) انجام شود تا خطر سوختگی برگ کاهش یابد.

  • قبل از مخلوط کردن با سموم یا سایر کودها، حتماً آزمایش اختلاط در مقیاس کوچک انجام شود تا از ته‌نشینی یا واکنش نامطلوب جلوگیری گردد.

  • در خاک‌های شور یا آب با EC بالا، استفاده از کودهای بدون کلر و با حلالیت کامل ضروری است تا شوری اضافی به محیط ریشه تحمیل نشود.

کود پتاس بالا مولتی کراپ برای چه گیاهانی مناسب‌اند؟

کود پتاس بالا مولتی کراپ مانند 40-5-10 تقریباً در تمام محصولات باغی و زراعی که مرحله میوه‌دهی یا تولید اندام اقتصادی گوشتی دارند، قابل استفاده هستند.

• درختان میوه: سیب، هلو، زردآلو، انار، انگور، مرکبات و پسته برای درشت شدن، رنگ گرفتن و افزایش قند میوه به پتاسیم بالا نیاز دارند.

• صیفی‌جات و سبزیجات: گوجه‌فرنگی، خیار، فلفل دلمه‌ای، هندوانه و خربزه در مرحله باردهی با مصرف 40-5-10 عملکرد و کیفیت بهتری نشان می‌دهند.

• محصولات غده‌ای: سیب‌زمینی و چغندر قند به‌دلیل ذخیره مواد قندی و نشاسته‌ای در غده، از پتاسیم بالا بهره زیادی می‌برند.

• گیاهان زینتی و گلخانه‌ای: بسیاری از گل‌ها برای افزایش تعداد گل، رنگ بهتر و طول عمر بیشتر، در مرحله غنچه‌دهی تا گل‌دهی، به کود پتاس بالا پاسخ مطلوبی می‌دهند.

به‌طور کلی هر محصولی که کیفیت ظاهری و بازارپسندی آن وابسته به درشت بودن، رنگ خوب، طعم شیرین و ماندگاری پس از برداشت است، از مصرف اصولی کودهای پتاس بالا سود می‌برد.