مقالات

آنتراکنوز

انتراکنوز و درمان و پیشگیری آن بر روی درختان، درختچه ها و گیاهان دیگر میتواند یک فرآیند خسته کننده و وقت گیر باشد. شما ممکن است این بیماری را بر روی دمبرگ ها و ساقه های گیاهان مشاهده کنید. اکثر باغبان ها و باغدار ها با این سوال مواجه اند که چگونه میتوان درمان موثر و راه حل کاربردی برای این بیماری را پیدا کرد؟ با دانستن اینکه چه گیاهانی بیشتر گرفتار این بیماری میشوند و چگونگی پیشگیری از پیشرفت این بیماری شما میتوانید به راحتی بر این بیماری غلبه کنید.

آنتراکنوز چیست ؟

آنتراکنوز یک بیماری قارچی است که در فصل بهار و در هوای نسبتا خنک و مرطوب به شاخه های جوان و کوچک حمله میکند و گسترش خود را آغاز میکند.

اما تا به حال کجا بوده؟!

این قارچ در فصل زمستان در آب و هوای سرد در شاخه های مرده و یا برگ های ریخته شده در کف باغ به زمستان گذرانی میپردازد. البته آب و هوای گرم و خشک باعث جلوگیری از پیشرفت این قارچ میشود که با ایجاد شرایط مطلوب؛ باز هم قارچ فعال شده و شروع به گسترش میکند.

قارچ آنتراکنوز آلوده کننده بسیاری از درختان برگ ریز، همیشه سبز، میوه ها، سبزیجات، درختچه ها و گیاهان علفی میباشد که این امر باعث میشود از نظر اقتصادی حائز اهمیت باشد. آنتراکنوز را به صورت پژمردگی برگ ها و ساقه های جوان میتوان مشاهده کرد. همچنین به صورت ضایعات کوچک در میان برگ ها و رگبرگ ها قابل مشاهده است. این ضایعات ممکن است به صورت فرورفتگی بر روی ساقه ها نیز مشاهده شود.

برای اینکه این بیماری را از دیگر بیماری های لکه برگی تشخیص دهید؛ باید سطح زیرین برگ را مورد بررسی قرار دهید که دارای لکه های سرسوزنی و به رنگ آجری مایل به کرم رنگ هستند که بعدا به رنگ قهوه ای تیره در می آیند.

گیاهانی که ببشتر مورد حمله این قارچ قرار میگیرند و برای ما حائز اهمیت هستند، شامل:
نخل، یوکا، افرا، کاملیا، گردو، زبان گنجشک، بلوط، خیار و… هستند.

کنترل آنتراکنوز:

با رعایت اصول بهداشتی گیاه مانند: چیدن شاخ و برگ آلوده گیاه، جمع آوری شاخ و برگ های آلوده و مشکوک از پای گیاه و یا کف باغ میتوان تا حد زیادی نسبت به ابتلا به این بیماری پیشگیری کرد.
باید توجه داشت که این قارچ به صورت دوره ای در شاخ و برگ مرده ی کف زمین زمستان گذرانی میکند. استفاده از تکنیک های مناسب هرس و آبیاری و کود دادن مناسب و به موقع میتواند گیاهان را تقویت و آنها را از شر قارچ آنتراکنوز محفوظ نماید. برای مبارزه با این قارچ، درمان شیمیایی به ندرت مورد استفاده قرار میگیرد. خصوصا زمانی که بیماری شامل گیاهان تازه پیوند باشد، از طرفی باید جنبه ی زیست محیطی را نیز مورد توجه قرار داد.

آنتراکنوز گردو

بیماری گیاهی آنتراکنوز گردو به نام های بلاچ گردو و لکه سیاه نیز نامیده می شود.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی آنتراکنوز گردو:

عامل بیماری گیاهی آنتراکنوز گردو قارچ Gnomonia Leptostyla است. این قارچ در برگ های آلوده ریخته شده کف باغ و گاه در زخم های سرشاخه ها زمستان گذرانی می کند. آلودگی اولیه در ابتدای بهار ایجاد می شود. عامل بیماری از راه روزنه های گیاه وارد اندام های میزبان می شود. رطوبت هوا و مرطوب بودن محیط عفونت را تشدید می کند.

راه های پیشگیری و کنترل بیماری آنتراکنوز گردو:

  • استفاده از ارقام مقاوم به بیماری
  • جمع آوری، از بین بردن یا دفن کردن برگ ها و میوه های آلوده ریخته شده روی زمین
  • رعایت فاصله کافی بین درختان برای ایجاد جریان هوا
  • برای جلوگیری از ورود عوامل بیماری زا به گیاه، بعد از هر طوفان، تگرگ یا هر عامل دیگری که موجب آسیب دیدن گیاه شود، کل گیاه را باید با بردوفیکس ۵ در هزار محلول پاشی کرد.
  • سم پاشی های چهارگانه دوره ای با بردوفیکس به شرح زیر :

– سم پاشی با بردوفیکس ١۰ در هزار پس از برداشت محصول

– سم پاشی با بردوفیکس ١۰ درهزار قبل از تورم جوانه ها

– سم پاشی با بردوفیکس ۵ در هزار بعد از ریزش شاتون ها

– سم پاشی با بردوفیکس ۵ در هزار بعد از تشکیل میوه

در صورت وجود آلودگی یا وجود آلودگی در سال قبل، سم پاشی ها با بردوفیکس ۵ در هزار، هر ٢۰ روز تا رشد کامل برگ ها انجام شود.

علائم بیماری آنتراکنوز گردو:

بیماری گیاهی آنتراکنوز گردو به برگ، دمبرگ، سرشاخه ها و میوه های جوان حمله می کند. روی برگ ها ابتدا لکه های کوچک گرد، به قطر ٢ تا ۵ میلیمتر، با حاشیه دندانه دار، به رنگ آجری و با مرکز قهوه ای مایل به خاکستری تشکیل می شود.

این لکه ها به تدریج بزرگ و گاه باهم یکی شده و به صورت نواحی بافت مرده و بدون شکل هندسی مشخص در می آیند. لکه ها بین رگبرگ ها و بیشتر در حاشیه و نوک برگ ها دیده می شود. بافت برگ در اطراف این لکه ها گاه زرد یا طلایی می شود. برگ های آلوده اغلب زودتر از موعد می ریزند.

در اردیبهشت یا اوایل خرداد ماه در متن این لکه ها، نقاط سیاه رنگی به طور پراکنده یا در دوایر هم مرکز بوجود می آیند که قارچ عامل بیماری هستند.

ریزش زود هنگام برگ ها روی رشد و کیفیت محصول اثرگذار است. مغز گردوهای آلوده بدشکل و تیره می شود. روی پوست سبز میوه های جوان، لکه های گرد نامنظم، کمی فرورفته و کوچک تر از لکه های روی برگ ظاهر می شود. میوه های آلوده به طور طبیعی رشد نکرده و اغلب پیش از موعد می ریزند. لکه های پیشرفته روی میوه ممکن است منجر به پیدایش لکه های بافت مرده و تیره رنگ در مغز گردو شود.

نشانه های بیماری روی سرشاخه های جوان درختان بیمار به صورت زخم های بیضوی یا گرد منظم و کمی فرورفته به رنگ قهوه ای مایل به خاکستری با حاشیه قرمز متمایل به قهوه ای پدیدار می شود.

آنتراکنوز مرکبات

انواع مختلف درختان مرکبات مانند پرتقال، نارنگی، لیموترش به بیماری گیاهی آنتراکنوز آلوده می شوند ولی آلودگی در درختان لیموترش بیشتر قابل مشاهده است.

درختانی که در اثر عواملی نظیر کم آبی، کمبود عناصر غذایی، سرمازدگی، آفات و بیماری ها، نامساعد بودن شرایط فیزیکی خاک و عدم مراقبت های صحیح ضعیف شده باشند، مقاومت کم تری در برابر بیماری دارند.

علائم بیماری آنتراکنوز مرکبات:

بیماری گیاهی آنتراکنوز مرکبات به گل، برگ های جوان، سرشاخه و میوه های مرکبات حمله می کند. علائم بیماری به صورت زرد و خشک شدن برگ های انتهایی و ریزش اکثر یا تمامی آن ها بروز پیدا می کند. بروز شیارهای کوچک با عمق کم و گاه پیوستن آنها به هم، مانع حرکت مواد غذایی درون گیاه شده و در صورت شدت آلودگی موجب خشکیدگی سرشاخه ها میشود. به همین علت به این بیماری خشکیدگی سرشاخه (winter tip) نیز گفته می شود.

روی برگ لکه های بافت مرده با حاشیه واضح به رنگ خاکستری یا قهوه ای به وجود می آید که به تدریج توسعه یافته و در نهایت موجب خشک شدن و ریزش برگ ها می شود. برگ های جوان تر روی سرشاخه ها نسبت به برگهای مسن حساس تر هستند.

میوه های جوانی که مورد حمله بیماری قرار گرفته اند، می ریزند. روی میوه هایی که دیرتر مبتلا می شوند، زخم های چوب پنبه ایشکل به رنگ خاکستری متمایل به نقره ای پدیدار می شود. این لکه ها ممکن است با جوش های ناشی از بیماری گیاهی شانکرباکتریایی مرکبات اشتباه شود. اگر لکه های پوست میوه به عمق پیشروی کنند، میوه به پوسیدگی نرم مبتلا شده و پوست بخش آلوده به رنگ قهوه ای متمایل به خاکستری در می آید.

لکه های ایجاد شده در شانکر باکتریایی معمولاً هاله زرد رنگ دارند ولی زخمهای حاصل از بیماری گیاهی آنتراکنوز این هاله را ندارند. به علاوه روی زخمهای بیماری آنتراکنوز معمولاً نقاط ریز سیاه رنگی دیده می شود.

عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی آنتراکنوز مرکبات:

عامل بیماری گیاهی آنتراکنوز مرکبات قارچ Colletotvichum gloeosporioides می باشد.

قارچ عامل بیماری در برگ ها و سرشاخه ها زمستان گذرانی می کند. اسپورهای قارچ با قطرات باران همراه با باد انتشار پیدا می کنند. برگ ها و میوه های جوانی که قطرشان کمتر از ٢ سانتی متر هستند مورد حمله بیماری قرار می گیرد. بارندگی و شبنم در انتشار بیماری نقش مهمی دارد. برای وقوع عفونت به حداقلی از دوره بارانی و رطوبت اندام های درخت نیاز است.

راه های پیشگیری و کنترل بیماری آنتراکنوز مرکبات:

– تقویت درختان مرکبات و جلوگیری از ضعف آن ها بوسیله شخم زدن زمین باغ در پاییز، دادن کودهای شیمیایی حاوی نیتروژن، پتاسیم و کودهای دامی به میزان کافی به خاک، آبیاری کافی و به موقع باغ، دفع آفات و علف های هرز، هرس شاخه های خشکیده درخت و انهدام آن ها در جلوگیری از پیدایش بیماری و کاهش خسارات موثرند.

– حفاظت گیاه در برابر صدمات مکانیکی

– نگه نداشتن زیاد میوه در انبار در دمای زیر ١۰ درجه سانتی گراد نیز از بروز بیماری در شرایط انبار داری جلوگیری می کند.

– سم پاشی درختان با بردوفیکس به شرح زیر :

  • سم پاشی با بردوفیکس ١۰ در هزار بعد از برداشت محصول و قبل از شروع باران های پاییزی
  • سم پاشی با بردفیکس ١۰ در هزار پس از هرس در زمستان
  • سم پاشی با بردوفیکس ۵ در هزار بعد از ریزش گلبرگ ها و هنگام تشکیل میوه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *